Doğru Bilinen Gerçekler
Ağız boşluğuna en son süren (genellikle 17-25 yaş arası) üçüncü büyük azı dişleri, halk arasındaki adıyla “yirmilik dişler”, çene cerrahisi pratiğinde en çok sorulan ve endişe uyandıran konulardan biridir. Bu dişlerin her durumda çekilmesi gerektiğine dair yaygın bir inanış olsa da, klinik kararlar tamamen dişin ağız içindeki durumuna ve çene yapısına göre şekillenir.
Sağlıklı ve Doğru Sürmüş Yirmilik Dişler
Eğer yirmilik diş, çene kemiğinde yeterli yeri bulmuş, doğru açıyla tamamen sürmüş, karşıt dişiyle sağlıklı bir çiğneme ilişkisi kurmuşsa ve etrafındaki diş etleri sağlıklıysa çekilmesine gerek yoktur. Tıpkı diğer azı dişleri gibi temizlenebildiği ve işlev gördüğü sürece ağızda kalması desteklenir.
Gömülü veya Yarı Gömülü Olma Durumu
Çoğu zaman insan çenesi, bu sonradan gelen dişler için yeterli alana sahip değildir. Diş, çene kemiği veya diş eti altında tamamen kalabilir (gömülü) veya sadece bir kısmı ağız ortamına açılabilir (yarı gömülü). Yarı gömülü dişlerin etrafındaki diş eti cebine sürekli gıda artığı dolarak fırçayla temizlenmesi imkansız bir enfeksiyon odağı (perikoronitis) yaratır. Bu durum ağrı, şişlik ve ağız kokusuna neden olur.
Diğer Dişlere Zarar Verme Riski
Yatay veya yanlış açıyla sürmeye çalışan yirmilik dişler, önlerindeki sağlıklı azı dişlerine sürekli baskı yaparak o dişlerin köklerinde erimeye veya çürümeye yol açabilir. Ayrıca ortodontik tedavi görmüş hastalarda, arkadan gelen bu baskı dişlerde tekrar çapraşıklık oluşmasına zemin hazırlayabilir. Bu gibi riskli durumlarda koruyucu cerrahi çekim planlanır.
